# Wachtlijst kleinverbruik: geldt die ook voor je bedrijf?

> Sinds 1 juli 2026 staan bedrijven tot en met 3x80 A in dezelfde wachtrij als grootverbruikers, zonder voorrang. Vier situaties en wat je per situatie doet.

URL: https://netvol.nl/kleinverbruik-wachtlijst/  
Gepubliceerd: 2026-11-18  
Categorie: Aansluiting en wachtlijst  
Door: Redactie Netvol

Ja. Een bedrijf met kleinverbruik (tot en met 3x80 A) dat sinds 1 juli 2026 een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt, komt in dezelfde wachtrij als grootverbruikers, zonder voorrang. Wie niets aan zijn aansluiting verandert, merkt er niets van.

## Wat veranderde er op 1 juli 2026?

Tot 1 juli 2026 hielden netbeheerders ruimte vrij voor toekomstige kleinverbruikers: woningen, winkels, kleine bedrijven, laadpalen. Een uitbreiding van een kleinverbruikaansluiting duurde in 2025 gemiddeld 21 weken.

De ACM vond dat dit niet past bij het prioriteringskader dat zij op 12 december 2025 publiceerde. Daarom stopte die reservering op 1 juli 2026. Sindsdien staan kleinverbruikers en grootverbruikers in één wachtrij.

De datum die daarna telt is **1 januari 2027**:

| Periode | Wie krijgt vrijgekomen ruimte |
|---|---|
| tot 1 juli 2026 | kleinverbruik via de reservering, zolang er ruimte was |
| 1 juli 2026 tot 1 januari 2027 | eerst congestieverzachters en vitale functies, dan woningbouw, scholen en warmteprojecten |
| vanaf 1 januari 2027 | ook aanvragen zonder voorrang, als er capaciteit over is |

De verdeling in de tweede rij komt uit berichtgeving van maart 2026 over de start van de nieuwe regels. Op 18 november 2026 vonden we geen nieuwe wijziging van het kader door de ACM.

## Wat betekent dit voor mij? Vier situaties

### 1. Je vroeg vóór 1 juli 2026 aan

Dan wordt je aanvraag volgens de Rijksoverheid in de meeste gevallen nog behandeld. Enexis meldde in oktober 2026 dat het eerst de kleinverbruikaanvragen van vóór 1 juli veilig stelde, voordat het nieuwe ruimte verdeelde. Heb je geen bevestiging met een datum, vraag die dan op bij je netbeheerder.

### 2. Je wilt verzwaren of een nieuwe aansluiting

Dan kom je op de wachtlijst in gebieden waar het net vol zit. Volgens de netbeheerders is dat inmiddels bijna overal in Nederland (juli 2026). Je krijgt geen voorrang, en je kunt langer wachten dan huishoudens, die als woonfunctie wel in een voorrangscategorie vallen.

Hoe lang? Volgens de toolkit van de netbeheerders verschilt het per gebied: in het gunstigste geval maanden, maar ook meerdere jaren is mogelijk. Liander noemde in juni 2026 tot 3 jaar.

Niet duidelijk is of élke verzwaring op de wachtlijst komt, of alleen een verzwaring waarvoor het lokale net moet worden uitgebreid. Liander zei in juni 2026 dat een simpele aanpassing in de meterkast weken tot maanden duurt. Dat wijst erop dat het per adres verschilt. Vraag het je netbeheerder voor jouw adres, voordat je een oven of laadplein bestelt.

### 3. Je wilt niets veranderen

Dan merk je niets. Je huidige apparaten en processen blijven werken op de aansluiting die je hebt. Let wel op bij uitbreiding: een tweede oven of een paar laadpalen kan je over de grens van je zekering duwen. Dan sta je alsnog voor de keuze tussen spreiden, een batterij of verzwaren.

### 4. Je zit in de provincie Utrecht

Daar is het strenger. Sinds 1 juli 2026 geldt in de provincie Utrecht een aansluitstop voor kleinverbruik. TenneT maakte die op 21 april 2026 bekend. Kleine bedrijven komen op een wachtlijst, en een bestaande aansluiting verzwaren kan er volgens de gemeente Utrecht niet meer. Stedin spreekt van een tijdelijke aansluitpauze in delen van Utrecht, zonder einddatum. De gemeente verwacht dat het tekort in Utrecht groeit tot 250 MW tussen 2026 en 2029.

| Jouw situatie | Wat er gebeurt | Wat je doet |
|---|---|---|
| Aanvraag vóór 1 juli 2026 | meestal nog behandeld | bevestiging en datum opvragen |
| Verzwaren of nieuw, buiten Utrecht | wachtlijst, geen voorrang | eerst meten en spreiden, dan op de goede maat aanvragen |
| Niets veranderen | niets | uitbreidingen vooraf narekenen |
| Provincie Utrecht | aansluitstop, verzwaren kan niet | binnen je aansluiting blijven: spreiden, batterij |

## Wie krijgt wel voorrang?

Het kader van de ACM kent drie voorrangscategorieën:

1. **Congestieverzachters**: projecten die direct ruimte op het net maken, zoals een batterij of wkk. De catalogus van de netbeheerders noemt daarbij meer dan 1 MW.
2. **Veiligheid**: onder meer ziekenhuizen, noodhulpdiensten, defensie en politie.
3. **Basisbehoeften**: onder meer woningbouw (alle woningbouw krijgt voorrang), onderwijs, openbaar vervoer, gedeelde huisvesting en telecom.

Horeca valt er niet onder, meldde Koninklijke Horeca Nederland in mei 2026. Een winkel, garage, bakkerij of kantoor ook niet: die staan in geen van de drie categorieën. Wie geen van de drie functies heeft, wacht dus achter wie dat wel heeft.

## Wat zeggen de cijfers?

| Cijfer | Waarde | Periode |
|---|---|---|
| Aanvragen voor afname in de wachtrij (regionale netbeheerders) | 15.498 aanvragen, 9.986 MW | eerste helft 2026 (was 15.154 en 9.305 MW eind 2025) |
| Aanvragen met (gevraagde) voorrang | 1.906: 730 congestieverzachters, 685 veiligheid, 491 basisbehoeften | Kamerbrief, oktober 2026 |
| Gehonoreerde verzoeken voor afname | 1.699, meer dan in heel 2025 | eerste helft 2026 |
| Liander: huishoudens en kleinzakelijke klanten op de wachtlijst | 7.300 | juni 2026 |
| Enexis: ruimte voor aanvragen met voorrang | tot 195 MW voor ongeveer 2.500 aanvragen | oktober 2026 |

Wat er níét in staat: hoeveel mkb'ers er wachten. Het kabinet heeft geen uitsplitsing van de wachtrij naar sector of bedrijfstype. De landelijke cijfers komen via de halfjaarcijfers van de netbeheerders en zijn doorgegeven door vakpers; een officiële tabel per sector bestaat niet.

### Wat de 195 MW van Enexis betekent als je geen voorrang hebt

Enexis maakte in oktober 2026 tot 195 MW vrij bij 101 van zijn 120 hoogspanningsstations: ongeveer 1.300 aanvragen en 98 MW in Noord (Groningen, Drenthe, Overijssel), ongeveer 1.200 aanvragen en 97 MW in Zuid (Brabant, Limburg). Die ruimte is voor aanvragen in categorie 2 en 3 met voorrang.

Voor een bedrijf zonder voorrang zit daar dus niets in, tot 1 januari 2027. Enexis doet in de eerste helft van 2027 een herbeoordeling, met een regiokaart. Pas dan wordt zichtbaar of er in jouw regio ruimte overblijft voor aanvragen zonder voorrang.

## Wat kun je doen zonder te wachten?

Je hoeft niet stil te zitten tot je aan de beurt bent.

- **Weet wat je hebt en wat je piek is.** Je aansluiting staat op de hoofdzekering of je nota. 3x80 A is ongeveer 55 kW. Meet daarna je hoogste kwartier.
- **Spreid wat kan.** Vaatwasser, oven, compressor en laadpalen niet tegelijk. Dat kost weinig en vraagt niets van de netbeheerder.
- **Overweeg een batterij** voor de piek die niet kan schuiven. Reken eerst uit hoeveel kWh je nodig hebt met [batterij berekenen](https://netvol.nl/batterij-berekenen/).
- **Vraag op tijd aan, op de goede maat.** Een te grote aansluiting kost je elk jaar meer capaciteitstarief. Hoe je dat aanpakt en wat het kost, staat in [zwaardere aansluiting aanvragen](https://netvol.nl/zwaardere-aansluiting/).

Een flexibel contract is er voor kleinverbruik niet. Het kabinet onderzoekt of dat er kan komen (bekend sinds oktober 2026), zonder tijdpad. Alle routes per aansluiting staan in [wat kan ik doen bij netcongestie](https://netvol.nl/wat-kan-ik-doen/).

## Veelgestelde vragen

### Geldt de wachtlijst ook voor een bedrijf met 3x80 A?

Ja. Kleinverbruik loopt tot en met 3x80 A, en sinds 1 juli 2026 staan kleinverbruikers en grootverbruikers in één wachtrij. Bedrijven krijgen daarin geen voorrang.

### Krijgt horeca voorrang op het stroomnet?

Nee. Horeca valt niet onder het prioriteringskader van de ACM. Voorrang is er voor congestieverzachters, veiligheid en basisbehoeften, zoals woningbouw en onderwijs.

### Wat gebeurt er met een aanvraag van vóór 1 juli 2026?

Volgens de Rijksoverheid worden aanvragen van vóór 1 juli 2026 in de meeste gevallen nog behandeld. Enexis zegt die aanvragen eerst veilig te hebben gesteld.

### Wanneer zijn bedrijven zonder voorrang aan de beurt?

Tot 1 januari 2027 gaat vrijgekomen ruimte eerst naar aanvragen met voorrang. Daarna komen klanten zonder voorrang aan de beurt, als er capaciteit over is.
